Vai trò của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật trong xây dựng và phá huy vai trò của đội ngũ trí thức đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững trong giai đoạn mới
Nghị quyết số 45-NQ/TW ngày 24/11/2023 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ trí thức đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững trong giai đoạn mới khẳng định đội ngũ trí thức là lực lượng nòng cốt trong sáng tạo tri thức, phát triển khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và chất lượng phát triển của đất nước. Trong hệ thống chính trị, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật là tổ chức chính trị – xã hội tập hợp đội ngũ trí thức KH&CN, giữ vai trò cầu nối giữa trí thức với Đảng, Nhà nước và xã hội. Đối với tỉnh Cao Bằng – địa phương miền núi biên giới còn nhiều khó khăn, việc phát huy vai trò của đội ngũ trí thức, đặc biệt là trí thức trong Liên hiệp Hội đã được quan tâm, chú trọng từ sớm và có đóng góp quan trọng trong thúc đẩy ứng dụng khoa học và công nghệ vào thực tiễn, khai thác tiềm năng địa phương và nâng cao chất lượng tăng trưởng kinh tế.
Cùng với sự phát triển của ngành khoa học và công nghệ (KH&CN), đội ngũ trí thức KH&CN trên địa bàn tỉnh Cao Bằng không ngừng được củng cố và phát triển cả về số lượng và chất lượng. Lực lượng trí thức thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh bao gồm: các nhà khoa học, kỹ sư, chuyên gia trong nhiều lĩnh vực như nông – lâm nghiệp, y tế, giáo dục, công nghệ thông tin, kinh tế, môi trường, văn hóa – xã hội… Sự đa dạng về chuyên môn đã hình thành một nguồn lực tri thức liên ngành có khả năng tham gia giải quyết nhiều vấn đề thực tiễn trong phát triển kinh tế – xã hội của địa phương.
Trong thời gian qua, thông qua Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh, đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ ở Cao Bằng đã từng bước khẳng định vai trò trong tư vấn, phản biện chính sách, tư vấn đánh giá kết quả nghiên cứu và ứng dụng khoa học và công nghệ phục vụ phát triển kinh tế – xã hội của địa phương. Đặc biệt đội ngũ trí thức đã tích cực tham gia đóng góp ý kiến cho các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh như: Quy hoạch phát triển kinh tế- xã hội tỉnh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và các quy hoạch ngành như: quy hoạch phát triển nông nghiệp, du lịch, đô thị, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa. Các ý kiến tư vấn, phản biện khoa học của trí thức đã góp phần nâng cao chất lượng hoạch định chính sách, đảm bảo tính khoa học và thực tiễn trong quá trình xây dựng chiến lược phát triển của địa phương.
Bên cạnh vai trò tư vấn chính sách, đội ngũ trí thức thuộc Liên hiệp Hội còn trực tiếp tham gia thực hiện nhiều nhiệm vụ nghiên cứu khoa học và ứng dụng công nghệ phục vụ phát triển địa phương.
Một số đề tài nghiên cứu do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh và các hội thành viên chủ trì đã tập trung giải quyết những vấn đề thiết thực của tỉnh như: nghiên cứu giải pháp nâng cao hiệu quả ứng dụng kết quả nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực nông nghiệp; phục hồi và bảo tồn di sản văn hóa địa phương; nghiên cứu các giá trị lịch sử – văn hóa gắn với Thục Phán – An Dương Vương; bảo tồn và phát huy các làn điệu dân ca truyền thống của các dân tộc Tày, Nùng, Mông, Dao trên địa bàn tỉnh.
Các kết quả nghiên cứu không chỉ có giá trị khoa học mà còn mang ý nghĩa thực tiễn cao, cung cấp luận cứ khoa học phục vụ công tác quản lý, bảo tồn di sản và phát triển văn hóa địa phương. Đặc biệt, các nghiên cứu liên quan đến di sản Thục Phán – An Dương Vương đã góp phần làm sáng tỏ nhiều vấn đề lịch sử, đồng thời tạo cơ sở khoa học cho việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản gắn với phát triển du lịch và giáo dục truyền thống.
Ngoài hoạt động nghiên cứu, Liên hiệp Hội còn phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thi sáng tạo kỹ thuật và Cuộc thi sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng trên địa bàn tỉnh. Các hoạt động này đã thu hút sự tham gia của đông đảo trí thức, giáo viên, học sinh và những người đam mê sáng tạo kỹ thuật. Nhiều giải pháp, mô hình đạt giải đã được áp dụng vào thực tiễn sản xuất và đời sống, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế, cải thiện môi trường và lan tỏa tinh thần sáng tạo trong cộng đồng.
Thông qua các hoạt động trên, Liên hiệp Hội đã từng bước khẳng định vai trò là cầu nối giữa trí thức, cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng trong việc thúc đẩy ứng dụng khoa học và công nghệ vào phát triển kinh tế – xã hội của địa phương.
Bên cạnh những kết quả đạt được, việc phát huy vai trò của đội ngũ trí thức KH&CN trên địa bàn tỉnh Cao Bằng vẫn còn một số khó khăn, hạn chế. Cơ chế, chính sách thu hút và đãi ngộ trí thức chưa thực sự hấp dẫn, dẫn đến khó thu hút chuyên gia trình độ cao và trí thức trẻ về công tác lâu dài tại địa phương. Số lượng trí thức tham gia trực tiếp các nhiệm vụ khoa học và công nghệ còn khiêm tốn so với tiềm năng của đội ngũ trí thức trên địa bàn tỉnh. Bên cạnh đó, công tác tập hợp, kết nối trí thức trong một số lĩnh vực mới như công nghệ số, đổi mới sáng tạo, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn vẫn còn mỏng; mạng lưới trí thức liên ngành, liên cơ quan chưa được khai thác hiệu quả.
Để tiếp tục tổ chức thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 45-NQ/TW và phát huy tốt hơn vai trò của đội ngũ trí thức trong phát triển khoa học và công nghệ ở Cao Bằng, Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng đã ban hành Kế hoạch số 2396/KH-UBND về thực hiện Nghị quyết số 107/NQ-CP ngày 09/7/2024 của Chính phủ Ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 45-NQ/TW ngày 24 tháng 11 năm 2023 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ trí thức đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững trong giai đoạn mới và Kế hoạch số 543/KH-UBND ngày 04/3/2025 thực hiện Quyết định số 2711/QĐ-TTg ngày 12/12/2025 của Thủ tướng chính phủ về Chiến lược quốc gia về phát triển đội ngũ trí thức trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, trong đó Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh tiếp tục được nhấn mạnh vai trò nòng cốt trong việc tập hợp, đoàn kết và phát huy tiềm năng sáng tạo của đội ngũ trí thức; đồng thời là đầu mối thúc đẩy phổ biến tri thức, nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao khoa học – công nghệ, tổ chức các phong trào sáng tạo kỹ thuật và tôn vinh trí thức, góp phần phục vụ phát triển kinh tế – xã hội của địa phương.
Việc triển khai Nghị quyết số 45-NQ/TW mở ra cơ hội mới để tiếp tục phát huy tiềm năng của đội ngũ trí thức, đồng thời khẳng định vai trò của Liên hiệp Hội như một trung tâm tập hợp, kết nối và phát huy sức sáng tạo của trí thức phục vụ phát triển địa phương. Trong bối cảnh phát triển mới, việc hoàn thiện cơ chế chính sách, tăng cường liên kết giữa khoa học với thực tiễn sản xuất và phát huy mạnh mẽ vai trò của Liên hiệp Hội sẽ là yếu tố quan trọng để đội ngũ trí thức tiếp tục đóng góp hiệu quả vào mục tiêu xây dựng Cao Bằng phát triển bền vững, giàu bản sắc văn hóa và ngày càng nâng cao năng lực khoa học và công nghệ.
Trong thời gian qua, thông qua Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh, đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ ở Cao Bằng đã từng bước khẳng định vai trò trong tư vấn, phản biện chính sách, tư vấn đánh giá kết quả nghiên cứu và ứng dụng khoa học và công nghệ phục vụ phát triển kinh tế – xã hội của địa phương. Đặc biệt đội ngũ trí thức đã tích cực tham gia đóng góp ý kiến cho các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh như: Quy hoạch phát triển kinh tế- xã hội tỉnh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và các quy hoạch ngành như: quy hoạch phát triển nông nghiệp, du lịch, đô thị, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa. Các ý kiến tư vấn, phản biện khoa học của trí thức đã góp phần nâng cao chất lượng hoạch định chính sách, đảm bảo tính khoa học và thực tiễn trong quá trình xây dựng chiến lược phát triển của địa phương.
Bên cạnh vai trò tư vấn chính sách, đội ngũ trí thức thuộc Liên hiệp Hội còn trực tiếp tham gia thực hiện nhiều nhiệm vụ nghiên cứu khoa học và ứng dụng công nghệ phục vụ phát triển địa phương.
Một số đề tài nghiên cứu do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh và các hội thành viên chủ trì đã tập trung giải quyết những vấn đề thiết thực của tỉnh như: nghiên cứu giải pháp nâng cao hiệu quả ứng dụng kết quả nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực nông nghiệp; phục hồi và bảo tồn di sản văn hóa địa phương; nghiên cứu các giá trị lịch sử – văn hóa gắn với Thục Phán – An Dương Vương; bảo tồn và phát huy các làn điệu dân ca truyền thống của các dân tộc Tày, Nùng, Mông, Dao trên địa bàn tỉnh.
Các kết quả nghiên cứu không chỉ có giá trị khoa học mà còn mang ý nghĩa thực tiễn cao, cung cấp luận cứ khoa học phục vụ công tác quản lý, bảo tồn di sản và phát triển văn hóa địa phương. Đặc biệt, các nghiên cứu liên quan đến di sản Thục Phán – An Dương Vương đã góp phần làm sáng tỏ nhiều vấn đề lịch sử, đồng thời tạo cơ sở khoa học cho việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản gắn với phát triển du lịch và giáo dục truyền thống.
Ngoài hoạt động nghiên cứu, Liên hiệp Hội còn phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thi sáng tạo kỹ thuật và Cuộc thi sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng trên địa bàn tỉnh. Các hoạt động này đã thu hút sự tham gia của đông đảo trí thức, giáo viên, học sinh và những người đam mê sáng tạo kỹ thuật. Nhiều giải pháp, mô hình đạt giải đã được áp dụng vào thực tiễn sản xuất và đời sống, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế, cải thiện môi trường và lan tỏa tinh thần sáng tạo trong cộng đồng.
Thông qua các hoạt động trên, Liên hiệp Hội đã từng bước khẳng định vai trò là cầu nối giữa trí thức, cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng trong việc thúc đẩy ứng dụng khoa học và công nghệ vào phát triển kinh tế – xã hội của địa phương.
Bên cạnh những kết quả đạt được, việc phát huy vai trò của đội ngũ trí thức KH&CN trên địa bàn tỉnh Cao Bằng vẫn còn một số khó khăn, hạn chế. Cơ chế, chính sách thu hút và đãi ngộ trí thức chưa thực sự hấp dẫn, dẫn đến khó thu hút chuyên gia trình độ cao và trí thức trẻ về công tác lâu dài tại địa phương. Số lượng trí thức tham gia trực tiếp các nhiệm vụ khoa học và công nghệ còn khiêm tốn so với tiềm năng của đội ngũ trí thức trên địa bàn tỉnh. Bên cạnh đó, công tác tập hợp, kết nối trí thức trong một số lĩnh vực mới như công nghệ số, đổi mới sáng tạo, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn vẫn còn mỏng; mạng lưới trí thức liên ngành, liên cơ quan chưa được khai thác hiệu quả.
Để tiếp tục tổ chức thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 45-NQ/TW và phát huy tốt hơn vai trò của đội ngũ trí thức trong phát triển khoa học và công nghệ ở Cao Bằng, Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng đã ban hành Kế hoạch số 2396/KH-UBND về thực hiện Nghị quyết số 107/NQ-CP ngày 09/7/2024 của Chính phủ Ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 45-NQ/TW ngày 24 tháng 11 năm 2023 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ trí thức đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững trong giai đoạn mới và Kế hoạch số 543/KH-UBND ngày 04/3/2025 thực hiện Quyết định số 2711/QĐ-TTg ngày 12/12/2025 của Thủ tướng chính phủ về Chiến lược quốc gia về phát triển đội ngũ trí thức trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, trong đó Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh tiếp tục được nhấn mạnh vai trò nòng cốt trong việc tập hợp, đoàn kết và phát huy tiềm năng sáng tạo của đội ngũ trí thức; đồng thời là đầu mối thúc đẩy phổ biến tri thức, nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao khoa học – công nghệ, tổ chức các phong trào sáng tạo kỹ thuật và tôn vinh trí thức, góp phần phục vụ phát triển kinh tế – xã hội của địa phương.
Việc triển khai Nghị quyết số 45-NQ/TW mở ra cơ hội mới để tiếp tục phát huy tiềm năng của đội ngũ trí thức, đồng thời khẳng định vai trò của Liên hiệp Hội như một trung tâm tập hợp, kết nối và phát huy sức sáng tạo của trí thức phục vụ phát triển địa phương. Trong bối cảnh phát triển mới, việc hoàn thiện cơ chế chính sách, tăng cường liên kết giữa khoa học với thực tiễn sản xuất và phát huy mạnh mẽ vai trò của Liên hiệp Hội sẽ là yếu tố quan trọng để đội ngũ trí thức tiếp tục đóng góp hiệu quả vào mục tiêu xây dựng Cao Bằng phát triển bền vững, giàu bản sắc văn hóa và ngày càng nâng cao năng lực khoa học và công nghệ.
Tác giả bài viết: Hồng Nhung
Ý kiến bạn đọc
Những tin cũ hơn
LIÊN KẾT
THỐNG KÊ TRUY CẬP
- Đang truy cập5
- Hôm nay602
- Tháng hiện tại6,700
- Tổng lượt truy cập532,111